Beatles-manie
Enkele lezers zullen zich dit wel herinneren: Beatles-manie. Dit was een periode in de jaren 60 waar de muziekband The Beatles op hun hoogtepunt was. Het manische aan dit fenomeen was dat fans (vooral vrouwelijke) overdreven opgewekt werden en ter plaatse flauwvielen vanaf het moment dat The Beatles het podium betrad. Dit door de collectieve gevoelens die ze bezitten voor The Beatles.
Vanwaar kwam deze manie? The Beatles waren revolutionair en perfect getimed; toen ze voor het eerst op het podium kwamen bliezen ze iedereen omver. De jeugd was de autoriteit van hun ouders beu en wilde een eigen identiteit. The Beatles waren deze nieuwe identiteit, hun manier van muziek was iets wat niet uit deze wereld kwam. Het was iets nieuw, iets opwekkend.
Dit toont dat muziek een volledige nieuwe generatie kan vormen, het kan ons een eigen identiteit geven of onze blik op de wereld veranderen. Het kan ons moed geven en ons in actie zetten.
Maar zonder de verbindingsfactor van muziek is onze mondigheid minder waard. Enkel samen kunnen we deze moed en kracht gebruiken om verandering te bekomen, individueel zijn we simpelweg fans die flauwvallen door onze opgewektheid.
« You say you got a real solution»~The Beatles
Volksliederen
We kunnen het allemaal uit volle borst meezingen, ons volkslied de Brabançonne. Toch? Ik durf te wedden dat een groot deel van de lezers alleen het refrein kent:
« Voor Vorst, voor Vrijheid en voor Recht» | « Le Roi, la Loi, la Liberté! » |
Samenzang is alleen nog van toepassing bij sportbijeenkomsten, zeker als het over een elftal gaat.
Vroeger was dit anders. Volksliederen zijn gemaakt om het nationaal gevoel te versterken onder de burgers, ons te verbinden. Ze doen dit nog altijd, maar in mindere mate. Veel volksliederen zijn gecomponeerd tijdens een oorlog of revolutie, dit om ons te verenigen en in actie te brengen. Sommige waren oorspronkelijk oorlogsliederen, dit om de soldaten moed en kracht te geven voor ze ten strijde trokken. Het wordt zeer duidelijk voor wat je vecht als overal rond je heen klinkt:
« Aux armes, citoyens, Formez vos bataillons. Marchons! Marchons ! Qu’un sang impur Abreuve nos sillons […]Français, en guerriers magnanimes, Portez ou retenez vos coups! » | « Te wapen, burgers ! Vormt uw bataljons! Laten we marcheren, marcheren, Zodat het onreine bloed onze voren doordrenkt […]Fransen, grootmoedige strijders, draagt of weerhoudt uw slagen. » (vertaling) |
Het voorbeeld dat ik genomen heb, is het Franse volkslied La Marseillaise, origineel was het een oorlogslied genaamd l’Armée du Rhin.
Dit toont dat volksliederen ons op nationaal niveau dichter bij elkaar kunnen brengen, ons een samenhorigheidsgevoel geven. Het zal ons moed geven om samen te werken om uiteindelijk één doel te bereiken, zoals een oorlog winnen.
Collectief
Het collectief geheugen: Een verzameling van herinneringen die een groep mensen gemeenschappelijk hebben. Dit kan alles zijn, maar in deze context zullen we het hebben over muziek en hoe we erop reageren.
Als we muziek horen worden enkele onderdelen van ons brein geprikkeld, zoals het motorische gebied. Er worden ook hormonen aangemaakt, de belangrijkste en gekendste: dopamine. Het wordt soms het gelukshormoon genoemd door het opgewonden en blij gevoel. Dopamine is nodig voor beheersen van fysieke bewegingen, het geeft je een gevoel van ultieme kracht.
Dit betekent als we muziek horen, zullen we een boost krijgen van fysieke en mentale kracht; nu is de vraag wat we ermee doen. Zullen we deze energieboost gebruiken om huiswerk af te werken, een essay te schrijven of een regime te verwerpen, …
Als er constant een vreemd figuur in je oor roept:
« We are the champions »
~Queen
Zul je jezelf dan ook een kampioen voelen? Dat is de bedoeling, ons een gevoel van extase geven.
Je kent ongetwijfeld het gevoel, bij de eerste noten van (I Can’t Get No) Satisfaction (The Rolling Stones) of Dancing Queen (ABBA); de dopamine die door je lichaam giert zoals Brian Johnson (AC/DC) door de zaal.
Nu is de vraag: waarom krijgt iedereen kippenvel? Dat is door het collectief geheugen; iedereen kent de tekst van Hey Jude (The Beatles) maar een groot deel weet niet wie de artiest is.
Dit collectief geheugen heeft een verbindende eigenschap, iedereen met die herinnering zal bewust of onbewust verbonden zijn. Muziek kan collectief onze emoties en stemming veranderen. Het kan ons in actie zetten; dit allemaal door de herinneringen en de hormonen die ons lichaam bezit.
We zien het vaak, artiesten die hun volgers proberen in actie te zetten door protestnummers zoals Born in the U.S.A. (Bruce Springsteen). Dit was een aanklacht tegen de oorlog in Vietnam, maar het werd gebruikt als patriottisch nummer tijdens politieke campagnes. Dit toont dat sommige nummers ons ook verbinden op de manier die de schrijver niet voor ogen had.
Lees nu nog eens het essay zoals je de laatste seconden van A Day in the Life (The Beatles) zou beluisteren.
Bibliografie
Flowmagazine. (sd). de-kracht-van-muziek-op-je-brein.html. Opgehaald van flowmagazine.nl: https://www.flowmagazine.nl/psyche-mental-health/de-kracht-van-muziek-op-je-brein.html
Gelukplanner. (sd). gelukshormonen/. Opgehaald van gelukplanner.nl: https://gelukplanner.nl/gelukshormonen/
Historiek. (sd). volkslied/. Opgehaald van historiek.net: https://historiek.net/c/muziekgeschiedenis/volkslied/
Isgeschiedenis. (sd). volksliederen-waar-komen-ze-vandaan-en-waarom-zijn-ze-zo-belangrijk. Opgehaald van isgeschiedenis.nl: https://isgeschiedenis.nl/nieuws/volksliederen-waar-komen-ze-vandaan-en-waarom-zijn-ze-zo-belangrijk
Omniapersonaltraining. (sd). neurotransmitters-de-boodschappers-die-werkelijk-alles-in-je-lichaam-bepalen/. Opgehaald van omniapersonaltraining.amsterdam: https://omniapersonaltraining.amsterdam/hub/neurotransmitters-de-boodschappers-die-werkelijk-alles-in-je-lichaam-bepalen/
Wikipedia. (sd). Beatlemania. Opgehaald van en.wikipedia.org: https://en.wikipedia.org/wiki/Beatlemania
Wikipedia. (sd). Collectief_geheugen. Opgehaald van nl.wikipedia.org: https://nl.wikipedia.org/wiki/Collectief_geheugen