Het Belgische kompas met tante Rosa​​​​​​​

Vroeger ging ik altijd met mijn papa mee naar het stemhokje. Ik wist niet wat er gaande was of wat we daar deden, enkel dat het belangrijk was. Toen ik ouder werd, keek ik altijd naar de uitslag van de verkiezingen. Vele leeftijdsgenoten keken hiernaar, ik merkte dat het wel een groot belang heeft. Tegenwoordig begrijp ik het beter, ik was zeker juist over hoe belangrijk het is.

Cultuur verbindt ons, het maakt ons uniek. We hebben een gelijke geschiedenis, gelijke interesses, … Het is de start van een natie.

Daarentegen heeft politiek een duaal karakter, het kan zowel bruggen bouwen als elkaar dichter brengen of bruggen afbreken en ons polariseren.

De politiek kan ons verbinden als ieders ideologie en visie tevreden worden gesteld, natuurlijk zal niet iedereen helemaal tevreden zijn. Er is een compromis waar iedereen vrede mee kan nemen in samenspraak met elkaar.  Hier staat de gemeenschappelijke cultuur centraal (Bv.: Belgische cultuur).

 

Het kan ons ook polariseren waar extremen de macht hebben. Er wordt niet naar elkaar geluisterd en alleen de eigen ideologie is correct, de gemeenschappelijke cultuur gaat verloren en er is een eigen individuele cultuur met diegenen die in dezelfde windrichting op het kompas staan. Hier staat de individuele cultuur centraal (Bv.: Vlaamse cultuur).

 

Rosa Luxemburg is verloren gegaan in de geschiedenis. Ze was een belangrijke politica in het tweede Duitse Keizerrijk voor de Eerste Wereldoorlog.  Ze heeft haarzelf op de kaart gezet door op te komen voor haar ideologie, het socialisme (en vermoedelijk ook het feminisme, want in die tijd werd er nauwelijks geluisterd naar een vrouw). Ze vond dat het Duitse Keizerrijk een metamorfose moest ondergaan en een socialistische bestuursvorm moest aannemen.

Na de val van het rijk en de troonsafstand van de Kaiser Wilhelm II was er een machtsvacuüm, Rosa haar politieke partij sprong er al snel in. Rosa was toen ook in de kijker gezet omdat ze een luide stem had en menigeen begon naar haar te luisteren. Jammer genoeg miste ze betrouwbare vrienden want ze is vermoord door het Freikorps (paramilitaire vrijwilligerseenheid met antidemocratische overtuigingen) dat niet akkoord ging met haar visie.

Dit toont aan dat hoe goed je ook kan spreken, er altijd groepen zijn die je stil willen houden. Groepen die vinden dat hun visie en ideologie de enige correcte is en er alles zullen aan doen om dit te realiseren. De cultuur verbindt hen misschien, maar de verschillende politieke oriëntatie overtreft de verbondenheid en zorgt voor een polarisatie.

 

In de Belgische politiek is er een heel spectrum aan ideologieën. [2] Lange tijd waren de liberale, christendemocratische en sociaaldemocratische ideologieën dominerend. Je zou denken dat de Belgische politiek een verbindingspolitiek is, maar dat is niet volledig correct. 

 

De laatste jaren beginnen de Vlaams-nationalistische partijen veel volgers te werven (dit zijn de N-VA & Vlaams Belang). Tussen 1969 en 1978 splitsen de traditionele partijen van België naar een Franstalige en Vlaamse (en soms een Duitstalige) partij. Tegenwoordig zijn er drie liberale partijen, drie christendemocratische partijen en twee ecologische partijen in België. Enkel de links-progressieve partijen zijn samengebleven.

 

Dit toont aan dat de Belgische politiek na 1978 polariserend is geworden. Er is een duidelijke splitsing tussen Vlaams en Franstalig (soms Duitstalige) en twee van de luidste en sterkste partijen zijn zeer nationalistisch. Ze streven niet naar de Belgisch natie maar naar een onafhankelijke Vlaamse Natie.

 

Hier kunnen we een vergelijking maken naar het verhaal van Rosa. We hebben gezien bij grote gebeurtenissen waar er macht te winnen valt, zullen mensen er alles aan doen om die te bemachtigen (bv.: bij een verkiezing). Dit is zeker relevant in de Belgische politiek, partijen hebben dezelfde ideologie, maar daarom komen ze niet per se overeen, ze willen afzonderlijk de meeste macht. Als we niet opletten of onze nationale trots verliezen, dan zullen de meest op macht lustige partijen de overhand gaan nemen met als gevolg dat België niet langer zal zijn. Daar vrees ik voor: mensen die het zwijgen worden opgelegd zodat de luidste de macht zullen nemen. Net zoals er gebeurde bij Rosa. Het is duidelijk dat de politiek belangrijk en gekend is, zodat we ons hart niet verliezen.

 

Wie zal het eerst zijn ‘hart’ verliezen? [3]

 

[1] n.v.d.r.

[2] Het Politiek kompas is een visueel hulpmiddel om partijen te definiëren en groeperen.

De eerste as (x-as in de wiskunde) is verdeeld in een links-rechtsschaal, hier speelt geld een grote rol. Vooral in de context van hoe er mee wordt omgegaan, dit gaat dan over thema’s zoals: economie, zorg en belasting, … Waar er een groot onderscheid is tussen linkse en rechte partijen is de omgang met de welvaart. Linkse partijen gaan pleiten voor een gelijke welvaartsverdeling en een grote rol van de staat. Waar Rechtse partijen het belang van de individu en de vrije markt voornemen.

De tweede as (y-as in de wiskunde) heeft een progressief-conservatieve schaalverdeling. Hier speelt geld een minder grote rol, vooral thema’s zoals: migratie, klimaat en internationale samenwerking,… worden hier aangekaart. Progressieve (vooruitstrevende) partijen zullen pleiten voor een sterk internationale samenwerking, ze komen op om de klimaatproblematiek aan te pakken en staan open voor migratie. Conservatieve (behoudsgezinde) partijen zullen eerder leunen naar het nationale belang, zien de klimaatsopwarming niet als prioriteit en zijn tegenstander van migratie.

 

[3] Hart: Hart verwijst naar de emotionele betrokkenheid; Amor Mundi, liefde voor de wereld; empathie voor de medemens.